Ask
New member
Derya, ikisinin de kendini rahat hissetmesi için grubun temposunu konuşmayı önerdi. Emre ise rotayı kısa ve uzun olmak üzere iki seçeneğe ayırdı. Böylece herkes kendi durumuna uygun bir yol seçebilecekti.
İşte burada iki yaklaşım birbirini tamamladı. Emre'nin planlama becerisi uygulanabilir bir sistem kurdu; Derya'nın insanları dinlemeye dayanan yaklaşımı ise bu sistemin farklı ihtiyaçlara cevap vermesini sağladı.
Bu sahnede kadınların daha empatik, erkeklerin daha çözüm odaklı olduğu gibi katı bir ayrım yapmak doğru olmaz. Her insan hem plan yapabilir hem de başkalarının duygularını anlayabilir. Üstelik toplumsal roller, insanların bu özelliklerini ifade etme biçimlerini etkileyebilir.
Bazı erkekler sorunları hızla çözmeye odaklanırken bazıları önce dinlemeyi tercih eder. Bazı kadınlar ilişkileri gözetirken bazıları son derece analitik ve stratejik kararlar alır. Cinsiyet, tek başına bir kişinin karakterini açıklamaz.
Sabah sporu gibi ortak bir hedefte önemli olan, farklı güçlü yönleri birbirine karşı kullanmak yerine bir araya getirebilmektir.
Birinin program yapması, diğerinin gruptaki insanları dinlemesi ve bir başkasının motivasyon sağlaması aynı hedefe hizmet edebilir.
Siz bir spor grubunda daha çok hangi rolü üstlenirsiniz? Programı hazırlayan kişi misiniz, arkadaşlarını motive eden mi, yoksa herkesin ihtiyaçlarını fark edip ortamı dengeleyen mi?
5. BÖLÜM: AÇ KARNINA SPOR YAPMAK DOĞRU MU?
İlk yürüyüş sabahında Murat, kahvaltı yapmadan dışarı çıkmanın daha fazla yağ yakılmasını sağlayacağını düşünüyordu. İnternette bu konuda birbirinden farklı yorumlar okumuştu. Bir kesim aç karnına spor yapmayı savunuyor, başka bir kesim ise mutlaka kahvaltı edilmesi gerektiğini söylüyordu.
Emre, konuyu iki seçenekten birini seçmek kadar basit görmemek gerektiğini söyledi.
"Herkesin antrenmanı aynı değil. Yirmi dakikalık hafif yürüyüşle bir saatlik yoğun koşu aynı şey değil."
Gerçekten de egzersiz öncesinde yemek yiyip yememek; aktivitenin süresine, yoğunluğuna, kişinin toleransına ve sağlık durumuna bağlıdır.
Sağlıklı bir yetişkin, kendini iyi hissediyorsa kısa ve hafif tempolu bir yürüyüşü kahvaltı yapmadan gerçekleştirebilir. Ancak açlık hissi, baş dönmesi, titreme veya belirgin halsizlik ortaya çıkarsa egzersizi sürdürmek doğru değildir.
Uzun süreli veya yoğun egzersizlerde önceden enerji sağlayan bir öğün ya da hafif bir atıştırmalık performansı destekleyebilir. Diyabeti olanlar, kan şekerini düşürebilen ilaç kullananlar, gebeler ve beslenme düzeniyle ilgili özel tıbbi gereksinimleri bulunanlar ise kişisel sağlık durumlarına uygun önerileri sağlık uzmanlarından almalıdır.
Peki kahvaltıdan sonra ne kadar beklemek gerekir?
Büyük ve ağır bir öğünün ardından egzersiz yapmak mide rahatsızlığına neden olabileceğinden bir süre beklemek yararlı olabilir. Küçük bir atıştırmalıktan sonra ise kişi kendini rahat hissediyorsa daha kısa bir süre yeterli olabilir. Herkes için geçerli, kesin bir bekleme süresi yoktur.
Murat ilk gün kendini aç hissettiği için bir muz yedi, ardından su içti ve yürüyüşe çıktı. Kısa süre sonra kendini daha rahat hissettiğini fark etti. Fakat bu deneyimin herkes için aynı sonucu vereceğini düşünmedi.
Çünkü bir kişinin bedeninde işe yarayan yöntem, bir başkası için uygun olmayabilir.
Burada asıl mesele, sabah sporunu gereksiz kurallarla zorlaştırmak yerine vücudun verdiği işaretleri dikkate almaktır.
6. BÖLÜM: UYANIR UYANMAZ KOŞMAK MI, YOKSA YAVAŞÇA BAŞLAMAK MI?
İlk haftanın sonunda Murat kendine fazla güvenmeye başlamıştı. Yürüyüş süresini artırmak, hatta koşuya geçmek istiyordu. Emre bunun için haftalık bir program hazırlamayı teklif etti.
Derya ise önce Murat'ın nasıl uyuduğunu sordu.
"Son üç gündür kaç saat uyudun?"
Murat düşündü. Gece geç yatmış, sabah erken kalkmıştı. Spor yapmaya çalışırken toplam uyku süresi azalmıştı. Gün içinde kahve içmeden ayılmakta zorlanıyordu.
Derya'nın sorusu önemliydi. Çünkü sabah sporunun yararlarından faydalanmak için uykuyu feda etmek iyi bir strateji değildi.
Yetişkinlerin çoğu için düzenli olarak gecede yaklaşık yedi ila dokuz saat uyumak önerilir. Bireysel ihtiyaçlar değişebilse de sürekli yetersiz uyku; dikkat, toparlanma, ruh hâli ve fiziksel performans üzerinde olumsuz etkiler oluşturabilir.
Murat bu nedenle antrenman saatini biraz ileri aldı. Daha erken yatmaya çalıştı ve ilk dakikalarda yavaş tempolu yürüyüş yaptı.
Sabah egzersizine başlamadan önce beş ila on dakika boyunca rahat tempoda yürümek, eklemleri kontrollü biçimde hareket ettirmek ve yoğunluğu kademeli artırmak çoğu kişi için yararlı bir ısınma yaklaşımıdır. Özellikle koşu, interval antrenman veya kuvvet çalışması gibi daha yoğun aktiviteler öncesinde vücudu hazırlamak önemlidir.
Ayrıca sabah uyanıldığında bazı kişiler kendilerini daha tutuk hissedebilir. Bu nedenle doğrudan en yüksek tempoya çıkmak yerine hareketleri aşamalı biçimde artırmak daha uygun olabilir.
Murat, kısa bir ısınmanın ardından yürüyüşünü sürdürürken bir şeyi daha fark etti: İyi bir spor planı yalnızca ne yapılacağını değil, ne zaman dinlenileceğini de belirlemeliydi.
O günden sonra kendine şu üç soruyu sormaya başladı:
- Yeterince uyudum mu?
- Bugün hangi yoğunlukta hareket etmek kendimi iyi hissetmemi sağlar?
- Spor yaptıktan sonra günlük işlerimi sürdürebilecek enerjim kalacak mı?
Bu sorular, sabah sporunu bir başarı yarışından çıkarıp sürdürülebilir bir alışkanlığa dönüştürmesine yardımcı oldu.
7. BÖLÜM: SABAH SPORUNUN BEDEN VE ZİHİN ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ
İkinci hafta geldiğinde yürüyüş grubu mahallede tanınmaya başlamıştı. Bazı komşular pencereden el sallıyor, bazıları da bir sonraki yürüyüşe katılmak istiyordu.
Murat, sabah hareket ettikten sonra günün ilk saatlerinde kendini daha zinde hissettiğini söylüyordu. Derya ise yürüyüş sırasında yapılan sohbetlerin kendisine iyi geldiğini anlatıyordu. Emre, gün içinde bilgisayar başında geçirdiği zamanı bölmek için artık öğle arasında da kısa yürüyüşler yapıyordu.
Bu farklı deneyimler, düzenli fiziksel aktivitenin kişiden kişiye değişen yararlarını gösteriyordu.
Düzenli egzersiz, kalp ve damar sağlığını destekleyebilir, kas ve kemik sağlığının korunmasına yardımcı olabilir, ruh hâlini iyileştirebilir ve uzun vadede çeşitli kronik hastalıkların riskini azaltabilir. Bazı kişiler egzersizden sonra daha iyi odaklandıklarını veya stresle daha rahat başa çıktıklarını da fark eder.
Ancak bu yararlar yalnızca sabah yapılan egzersize özgü değildir. Akşam ya da günün başka bir saatinde yapılan düzenli fiziksel aktivite de değerlidir.
Sabah sporunun önemli avantajlarından biri, günlük sorumluluklar başlamadan önce hareket etmek için zaman yaratabilmesidir. Öte yandan gece geç saatlerde çalışan biri için sabah sporuna zorla zaman ayırmak yorgunluğu artırabilir.
Egzersizin uyku üzerindeki etkisi de kişiden kişiye değişebilir. Birçok insan sabah hareket ettikten sonra kendini daha enerjik hissederken bazıları için öğleden sonra veya akşam yapılan egzersiz daha uygundur. Yoğun egzersizin yatma saatine çok yakın yapılması kimi kişilerde uykuya dalmayı zorlaştırabilir.
Dolayısıyla en iyi zaman, yalnızca fizyolojik açıdan değerlendirilecek bir konu değildir. Kişinin alışkanlıkları, iş düzeni, dinlenme ihtiyacı ve kendini nasıl hissettiği de hesaba katılmalıdır.
Murat artık arkadaşlarına "Herkes sabah altıda spor yapmalı." demiyordu. Onun yerine şöyle söylüyordu:
"Bir saat seçin, deneyin, kendinizi gözlemleyin. İşe yarıyorsa sürdürün. Yaramıyorsa kendinizi suçlamadan değiştirin."
Sizce sporun zihinsel açıdan en güzel yanı nedir? Güne daha enerjik başlamak mı, düşünceleri toparlamak mı, yoksa günün bir bölümünü kendinize ayırdığınızı bilmek mi?
İşte burada iki yaklaşım birbirini tamamladı. Emre'nin planlama becerisi uygulanabilir bir sistem kurdu; Derya'nın insanları dinlemeye dayanan yaklaşımı ise bu sistemin farklı ihtiyaçlara cevap vermesini sağladı.
Bu sahnede kadınların daha empatik, erkeklerin daha çözüm odaklı olduğu gibi katı bir ayrım yapmak doğru olmaz. Her insan hem plan yapabilir hem de başkalarının duygularını anlayabilir. Üstelik toplumsal roller, insanların bu özelliklerini ifade etme biçimlerini etkileyebilir.
Bazı erkekler sorunları hızla çözmeye odaklanırken bazıları önce dinlemeyi tercih eder. Bazı kadınlar ilişkileri gözetirken bazıları son derece analitik ve stratejik kararlar alır. Cinsiyet, tek başına bir kişinin karakterini açıklamaz.
Sabah sporu gibi ortak bir hedefte önemli olan, farklı güçlü yönleri birbirine karşı kullanmak yerine bir araya getirebilmektir.
Birinin program yapması, diğerinin gruptaki insanları dinlemesi ve bir başkasının motivasyon sağlaması aynı hedefe hizmet edebilir.
Siz bir spor grubunda daha çok hangi rolü üstlenirsiniz? Programı hazırlayan kişi misiniz, arkadaşlarını motive eden mi, yoksa herkesin ihtiyaçlarını fark edip ortamı dengeleyen mi?
5. BÖLÜM: AÇ KARNINA SPOR YAPMAK DOĞRU MU?
İlk yürüyüş sabahında Murat, kahvaltı yapmadan dışarı çıkmanın daha fazla yağ yakılmasını sağlayacağını düşünüyordu. İnternette bu konuda birbirinden farklı yorumlar okumuştu. Bir kesim aç karnına spor yapmayı savunuyor, başka bir kesim ise mutlaka kahvaltı edilmesi gerektiğini söylüyordu.
Emre, konuyu iki seçenekten birini seçmek kadar basit görmemek gerektiğini söyledi.
"Herkesin antrenmanı aynı değil. Yirmi dakikalık hafif yürüyüşle bir saatlik yoğun koşu aynı şey değil."
Gerçekten de egzersiz öncesinde yemek yiyip yememek; aktivitenin süresine, yoğunluğuna, kişinin toleransına ve sağlık durumuna bağlıdır.
Sağlıklı bir yetişkin, kendini iyi hissediyorsa kısa ve hafif tempolu bir yürüyüşü kahvaltı yapmadan gerçekleştirebilir. Ancak açlık hissi, baş dönmesi, titreme veya belirgin halsizlik ortaya çıkarsa egzersizi sürdürmek doğru değildir.
Uzun süreli veya yoğun egzersizlerde önceden enerji sağlayan bir öğün ya da hafif bir atıştırmalık performansı destekleyebilir. Diyabeti olanlar, kan şekerini düşürebilen ilaç kullananlar, gebeler ve beslenme düzeniyle ilgili özel tıbbi gereksinimleri bulunanlar ise kişisel sağlık durumlarına uygun önerileri sağlık uzmanlarından almalıdır.
Peki kahvaltıdan sonra ne kadar beklemek gerekir?
Büyük ve ağır bir öğünün ardından egzersiz yapmak mide rahatsızlığına neden olabileceğinden bir süre beklemek yararlı olabilir. Küçük bir atıştırmalıktan sonra ise kişi kendini rahat hissediyorsa daha kısa bir süre yeterli olabilir. Herkes için geçerli, kesin bir bekleme süresi yoktur.
Murat ilk gün kendini aç hissettiği için bir muz yedi, ardından su içti ve yürüyüşe çıktı. Kısa süre sonra kendini daha rahat hissettiğini fark etti. Fakat bu deneyimin herkes için aynı sonucu vereceğini düşünmedi.
Çünkü bir kişinin bedeninde işe yarayan yöntem, bir başkası için uygun olmayabilir.
Burada asıl mesele, sabah sporunu gereksiz kurallarla zorlaştırmak yerine vücudun verdiği işaretleri dikkate almaktır.
6. BÖLÜM: UYANIR UYANMAZ KOŞMAK MI, YOKSA YAVAŞÇA BAŞLAMAK MI?
İlk haftanın sonunda Murat kendine fazla güvenmeye başlamıştı. Yürüyüş süresini artırmak, hatta koşuya geçmek istiyordu. Emre bunun için haftalık bir program hazırlamayı teklif etti.
Derya ise önce Murat'ın nasıl uyuduğunu sordu.
"Son üç gündür kaç saat uyudun?"
Murat düşündü. Gece geç yatmış, sabah erken kalkmıştı. Spor yapmaya çalışırken toplam uyku süresi azalmıştı. Gün içinde kahve içmeden ayılmakta zorlanıyordu.
Derya'nın sorusu önemliydi. Çünkü sabah sporunun yararlarından faydalanmak için uykuyu feda etmek iyi bir strateji değildi.
Yetişkinlerin çoğu için düzenli olarak gecede yaklaşık yedi ila dokuz saat uyumak önerilir. Bireysel ihtiyaçlar değişebilse de sürekli yetersiz uyku; dikkat, toparlanma, ruh hâli ve fiziksel performans üzerinde olumsuz etkiler oluşturabilir.
Murat bu nedenle antrenman saatini biraz ileri aldı. Daha erken yatmaya çalıştı ve ilk dakikalarda yavaş tempolu yürüyüş yaptı.
Sabah egzersizine başlamadan önce beş ila on dakika boyunca rahat tempoda yürümek, eklemleri kontrollü biçimde hareket ettirmek ve yoğunluğu kademeli artırmak çoğu kişi için yararlı bir ısınma yaklaşımıdır. Özellikle koşu, interval antrenman veya kuvvet çalışması gibi daha yoğun aktiviteler öncesinde vücudu hazırlamak önemlidir.
Ayrıca sabah uyanıldığında bazı kişiler kendilerini daha tutuk hissedebilir. Bu nedenle doğrudan en yüksek tempoya çıkmak yerine hareketleri aşamalı biçimde artırmak daha uygun olabilir.
Murat, kısa bir ısınmanın ardından yürüyüşünü sürdürürken bir şeyi daha fark etti: İyi bir spor planı yalnızca ne yapılacağını değil, ne zaman dinlenileceğini de belirlemeliydi.
O günden sonra kendine şu üç soruyu sormaya başladı:
- Yeterince uyudum mu?
- Bugün hangi yoğunlukta hareket etmek kendimi iyi hissetmemi sağlar?
- Spor yaptıktan sonra günlük işlerimi sürdürebilecek enerjim kalacak mı?
Bu sorular, sabah sporunu bir başarı yarışından çıkarıp sürdürülebilir bir alışkanlığa dönüştürmesine yardımcı oldu.
7. BÖLÜM: SABAH SPORUNUN BEDEN VE ZİHİN ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ
İkinci hafta geldiğinde yürüyüş grubu mahallede tanınmaya başlamıştı. Bazı komşular pencereden el sallıyor, bazıları da bir sonraki yürüyüşe katılmak istiyordu.
Murat, sabah hareket ettikten sonra günün ilk saatlerinde kendini daha zinde hissettiğini söylüyordu. Derya ise yürüyüş sırasında yapılan sohbetlerin kendisine iyi geldiğini anlatıyordu. Emre, gün içinde bilgisayar başında geçirdiği zamanı bölmek için artık öğle arasında da kısa yürüyüşler yapıyordu.
Bu farklı deneyimler, düzenli fiziksel aktivitenin kişiden kişiye değişen yararlarını gösteriyordu.
Düzenli egzersiz, kalp ve damar sağlığını destekleyebilir, kas ve kemik sağlığının korunmasına yardımcı olabilir, ruh hâlini iyileştirebilir ve uzun vadede çeşitli kronik hastalıkların riskini azaltabilir. Bazı kişiler egzersizden sonra daha iyi odaklandıklarını veya stresle daha rahat başa çıktıklarını da fark eder.
Ancak bu yararlar yalnızca sabah yapılan egzersize özgü değildir. Akşam ya da günün başka bir saatinde yapılan düzenli fiziksel aktivite de değerlidir.
Sabah sporunun önemli avantajlarından biri, günlük sorumluluklar başlamadan önce hareket etmek için zaman yaratabilmesidir. Öte yandan gece geç saatlerde çalışan biri için sabah sporuna zorla zaman ayırmak yorgunluğu artırabilir.
Egzersizin uyku üzerindeki etkisi de kişiden kişiye değişebilir. Birçok insan sabah hareket ettikten sonra kendini daha enerjik hissederken bazıları için öğleden sonra veya akşam yapılan egzersiz daha uygundur. Yoğun egzersizin yatma saatine çok yakın yapılması kimi kişilerde uykuya dalmayı zorlaştırabilir.
Dolayısıyla en iyi zaman, yalnızca fizyolojik açıdan değerlendirilecek bir konu değildir. Kişinin alışkanlıkları, iş düzeni, dinlenme ihtiyacı ve kendini nasıl hissettiği de hesaba katılmalıdır.
Murat artık arkadaşlarına "Herkes sabah altıda spor yapmalı." demiyordu. Onun yerine şöyle söylüyordu:
"Bir saat seçin, deneyin, kendinizi gözlemleyin. İşe yarıyorsa sürdürün. Yaramıyorsa kendinizi suçlamadan değiştirin."
Sizce sporun zihinsel açıdan en güzel yanı nedir? Güne daha enerjik başlamak mı, düşünceleri toparlamak mı, yoksa günün bir bölümünü kendinize ayırdığınızı bilmek mi?