Prepositions kaç tane ?

Ask

New member
Prepositions Kaç Tane? İngilizcede Edatların Sayısı, Kullanımı ve Öğrenme Yöntemleri Üzerine Eleştirel Bir Bakış

İngilizce öğrenirken insanın karşısına çıkan en kafa karıştırıcı konulardan biri prepositions, yani edatlardır. Kendi öğrenme sürecime dair gözlemlerimi düşündüğümde, bu konunun yalnızca kelime ezberlemekten ibaret olmadığını görüyorum. Bir kelimenin Türkçedeki karşılığını bilmek, onu İngilizcede her zaman doğru yerde kullanabileceğimiz anlamına gelmiyor. Örneğin, Türkçede bir durum için kullandığımız “-de”, “-den” veya “-e” ekleri İngilizcede farklı edatlarla karşılanabiliyor. Üstelik aynı İngilizce edat, cümleye göre bambaşka anlamlar kazanabiliyor.

Peki, İngilizcede tam olarak kaç tane preposition var? İnternette bu soruya verilen cevaplar neden birbirinden farklı? Bazı kaynaklar birkaç düzine edattan söz ederken bazıları yüzlerce örnek sıralıyor. Burada asıl mesele yalnızca bir sayı bulmak değil, bu sayıların hangi ölçütlere göre belirlendiğini anlamaktır. Çünkü İngilizce dil bilgisini öğrenirken kesin görünen bilgileri sorgulamadan kabul etmek, ilerleyen aşamalarda yanlış öğrenmelere yol açabilir.

1. İngilizcede Prepositions Kaç Tanedir?

İngilizcede preposition sayısı için herkesin kabul ettiği tek ve kesin bir rakam yoktur. Bunun temel nedeni, hangi kelimelerin edat olarak sınıflandırılacağı ve hangi yapıların sayıya dâhil edileceği konusunda farklı yaklaşımların bulunmasıdır.

Geleneksel dil bilgisi kaynaklarında sık kullanılan temel edatlar arasında şunlar yer alır:

- In

- On

- At

- To

- From

- Of

- For

- With

- By

- About

- Under

- Over

- Between

- Among

- Through

- During

- Before

- After

- Without

- Against

Bu liste, İngilizcede karşılaşabileceğimiz edatların tamamını içermez. Yalnızca sık kullanılan örnekleri gösterir. Daha geniş listelere toward, across, beneath, beyond, within, throughout ve despite gibi sözcükler de eklenebilir.

Bunun yanında, because of, in front of, according to ve in spite of gibi birden fazla kelimeden oluşan yapılar da edat işlevi görebilir. Bu tür yapılar hesaba katıldığında toplam sayı kullanılan sınıflandırmaya göre değişir.

Dolayısıyla “İngilizcede tam olarak 150 preposition vardır” veya “Bütün edatların sayısı 200'dür” gibi ifadeleri değerlendirirken dikkatli olmak gerekir. Kaynak, sınıflandırma yöntemi ve kapsam belirtilmiyorsa bu tür rakamlar kesin dil bilgisi kuralları olarak kabul edilmemelidir.

Cambridge Dictionary ve Oxford'un İngilizce dil bilgisi kaynaklarında da edatlar, yalnızca ezberlenecek kelimeler olarak değil, isimlerle, zamirlerle ve isim öbekleriyle ilişki kuran dil bilgisi unsurları olarak ele alınır. Bu yaklaşım, sayı tartışmasından çok kullanımın ve bağlamın önemini ortaya koyar.

2. Preposition Nedir ve Cümlede Ne İşe Yarar?

Preposition, Türkçede genellikle “edat” veya “ilgeç” olarak adlandırılır. İngilizcede bir isim, zamir ya da isim öbeğiyle başka bir unsur arasındaki mekân, zaman, yön, neden, araç veya benzeri ilişkileri ifade edebilir.

Örneğin:

- The book is on the table. (Kitap masanın üzerinde.)

- We will meet at six o'clock. (Saat altıda buluşacağız.)

- She lives in Istanbul. (İstanbul'da yaşıyor.)

- He travelled by train. (Trenle seyahat etti.)

- This gift is for you. (Bu hediye senin için.)

- They walked through the forest. (Ormanın içinden yürüdüler.)

Bu örnekler, edatların cümleye nasıl bir ilişki kazandırdığını gösteriyor. Ancak önemli bir ayrıntı var: Her edatın Türkçede tek bir karşılığı bulunmuyor.

Örneğin in çoğu zaman “içinde” anlamıyla öğretilir. Fakat in 2026 ifadesinde yıl belirtir, in trouble yapısında ise “başının belada olması” anlamına katkı sağlar. Bu nedenle bir edatı yalnızca tek bir Türkçe karşılıkla eşleştirmek, öğrenme sürecinde sınırlayıcı olabilir.

Burada şu soruyu sormak gerekiyor: Bir kelimenin anlamını ezberlemek mi daha yararlıdır, yoksa o kelimenin farklı cümlelerde nasıl kullanıldığını öğrenmek mi? Bence ikinci yaklaşım, özellikle konuşma ve yazma becerileri açısından daha güçlü bir temel oluşturur.

3. In, On ve At Neden Bu Kadar Çok Karıştırılıyor?

İngilizce öğrenenlerin sık karşılaştığı sorunlardan biri in, on ve at arasındaki farktır. Bunun önemli nedenlerinden biri, Türkçede farklı bağlamlarda aynı ekin veya benzer ifadelerin kullanılabilmesidir.

Yer bildiren kullanımlara bakalım:

- In the room: Odanın içinde.

- On the wall: Duvarın üzerinde.

- At the entrance: Girişte.

Zaman bildiren kullanımlarda ise genel eğilim şöyledir:

- In July: Temmuz ayında.

- On Monday: Pazartesi günü.

- At 9 o'clock: Saat dokuzda.

Bu örnekler yararlı bir başlangıç kuralı sağlar. Ancak İngilizcede her kullanımın yalnızca bu şablonlara göre açıklanması mümkün değildir. Örneğin at night yaygın bir kullanımdır; buna karşılık in the morning denir. Belirli ifadeler, dilin yerleşmiş kullanım alışkanlıklarıyla öğrenilmelidir.

Ayrıca at school, in school ve on the school grounds gibi ifadeler, konuşanın neyi vurguladığına ve hangi İngilizce kullanım çeşidini benimsediğine göre farklı anlamlar taşıyabilir.

Buradaki eleştirel nokta şu: Dil bilgisi kuralları öğrenmeyi kolaylaştırır, ancak her örneği tek bir formüle indirgemek yanlış beklentiler yaratabilir. Kurallar başlangıç noktası olmalı, istisnaları ve bağlamı görmezden gelen katı sınırlar hâline gelmemelidir.

4. Tek Kelimelik Edatlar mı, Çok Kelimeli Yapılar mı?

Preposition sayısının neden değiştiğini anlamak için tek kelimelik edatlarla çok kelimeli edat benzeri yapıları birbirinden ayırmak gerekir.

Tek kelimelik örnekler:

- Under

- Above

- Across

- Behind

- Beside

- Beyond

- Within

Birden fazla kelimeden oluşan örnekler:

- In front of

- Because of

- In spite of

- On behalf of

- According to

- Due to

Örneğin, The car is in front of the house cümlesinde in front of, otomobilin evin önünde bulunduğunu belirtir. Yapı üç kelimeden oluşsa da birlikte belirli bir ilişki ifade eder.

Ancak her çok kelimeli edat benzeri yapının bütün dil bilgisi kaynaklarında aynı biçimde sınıflandırılmadığını bilmek gerekir. Bazı kaynaklar bunları birleşik edatlar olarak ele alırken bazıları daha ayrıntılı dil bilgisi kategorileri kullanabilir.

Bu nedenle bir sınav için çalışıyorsak ders kitabımızın sınıflandırmasını bilmek önemlidir. Genel İngilizce yeterliliğini geliştirmeye çalışıyorsak farklı yapıların anlamlarını, hangi sözcüklerle birlikte kullanıldıklarını ve cümlede ne işe yaradıklarını öğrenmek daha işlevsel olabilir.

Başka bir ifadeyle, bütün yapıları tek tek saymak yerine kullanım biçimlerini öğrenmek, günlük iletişim açısından daha fazla yarar sağlayabilir.

5. Edatları Ezberlemek mi, Bağlam İçinde Öğrenmek mi Daha Etkili?

Edat öğretiminde iki yaygın yaklaşım bulunuyor. İlk yaklaşım, uzun listeler hazırlayıp edatları Türkçe karşılıklarıyla ezberlemektir. İkinci yaklaşım ise edatları gerçek cümleler, metinler ve tekrar edilen kullanım örnekleri içinde öğrenmektir.

Ezber yönteminin güçlü bir tarafı vardır: Başlangıç seviyesindeki öğrenciler, temel kelimeleri hızlıca tanıyabilir ve belirli sınav sorularında avantaj elde edebilir. Örneğin under kelimesinin “altında”, behind kelimesinin “arkasında” anlamına geldiğini bilmek, ilk aşamada oldukça yararlıdır.

Fakat bu yöntemin zayıf tarafı, kelimenin bütün kullanım alanlarını öğretmemesidir. Under pressure, under control ve under the table ifadelerindeki anlam ilişkileri aynı değildir. Yalnızca sözlük karşılığını bilen bir öğrenci, bu ifadeleri doğal biçimde kullanmakta zorlanabilir.

Bağlam içinde öğrenme yaklaşımında ise kelimeler örneklerle birlikte çalışılır:

- Interested in something

- Good at mathematics

- Afraid of dogs

- Depend on someone

- Listen to music

- Wait for the bus

Burada yalnızca edatın anlamı değil, hangi kelimeyle birlikte kullanıldığı da öğrenilir. Çünkü İngilizcede bazı sıfatlar, fiiller ve isimler belirli edatlarla yaygın biçimde eşleşir.

British Council'ın İngilizce öğrenme materyalleri ve Cambridge Dictionary'nin kullanım örnekleri, bu tür yapıların cümle içinde incelenmesi için yararlı kaynaklardır. Öğrenci, bir kelimenin tanımını okumakla yetinmeyip örnek cümleleri karşılaştırdığında kullanım farklarını daha açık görebilir.

Yine de bağlam içinde öğrenme, ezberin tamamen gereksiz olduğu anlamına gelmez. En verimli yöntem, temel bilgiyi öğrenmek, bunu örneklerle pekiştirmek ve daha sonra kendi cümlelerinde kullanmaktır.

6. Erkeklerin ve Kadınların Öğrenme Yaklaşımları Üzerine Bir Değerlendirme

Dil öğrenme tartışmalarında bazen erkeklerin daha stratejik ve çözüm odaklı, kadınların ise daha empatik ve ilişkisel düşündüğü ileri sürülür. Ancak bu ayrımı bütün bireylere uygulamak bilimsel açıdan doğru değildir.

İnsanların öğrenme biçimleri; önceki deneyimleri, eğitim geçmişleri, motivasyonları, çalışma alışkanlıkları ve kişisel tercihleri gibi birçok etkenden etkilenebilir. Bir erkeğin örnekleri gruplandırarak öğrenmesi veya bir kadının konuşma pratiği sırasında karşılıklı etkileşime önem vermesi mümkündür. Bununla birlikte, aynı özellikler farklı cinsiyetlerden kişilerde de görülebilir.
 
Üst