Prefer ile Nasıl Soru Sorulur? Dil, Toplumsal Cinsiyet, Irk ve Sınıf Eşitsizlikleri Üzerine Bir Forum Tartışması
1. Günlük Bir İngilizce Kalıbının Ötesinde: Tercihlerimizi Nasıl İfade Ediyoruz?
İngilizce öğrenirken hepimizin karşısına çıkan bazı kelimeler vardır. İlk bakışta oldukça basit görünürler, ancak günlük hayatta kendimizi ifade etme biçimimizi düşündüğümüzde çok daha derin anlamlar kazanırlar. “Prefer” kelimesi de bunlardan biridir. Bir kahveyi çaya, evde vakit geçirmeyi dışarı çıkmaya veya bir çalışma yöntemini başka bir yönteme tercih ettiğimizi söylerken bu kelimeyi kullanırız. Peki, gerçekten bütün tercihlerimiz yalnızca kişisel zevklerimizden mi kaynaklanır? Yoksa içinde büyüdüğümüz toplum, ekonomik koşullarımız, cinsiyetimiz ve karşılaştığımız ayrımcılıklar da neyi tercih ettiğimizi belirler mi?
Bu sorular, İngilizce dil bilgisinin ötesine geçerek sosyal eşitsizlikleri anlamamıza yardımcı olabilir. Çünkü bir kişiye “Hangisini tercih edersin?” diye sorduğumuzda, onun yalnızca beğenilerini değil, bazen sahip olduğu fırsatları, sınırlılıkları ve toplumsal beklentileri de anlamaya çalışırız.
İngilizcede “prefer” kelimesi, iki veya daha fazla seçenek arasında tercih belirtmek için kullanılır. Soru cümlelerinde ise kişinin hangi seçeneği daha çok istediğini öğrenmek için farklı yapılar kullanılabilir. Ancak bu soruları nasıl sorduğumuz, kime yönelttiğimiz ve verilen yanıtları nasıl yorumladığımız da önemlidir. Bir kişinin tercihini öğrenmek ile onun tercihlerini toplumsal koşullardan bağımsızmış gibi değerlendirmek aynı şey değildir.
2. Prefer ile Nasıl Soru Sorulur? Temel Dil Bilgisi
“Prefer” fiili, İngilizcede tercihleri ifade etmek için kullanılır. Soru cümlelerinde genellikle yardımcı fiil “do” veya üçüncü tekil şahısta “does” kullanılır. Geçmiş zamanda ise “did” ile soru oluşturulur.
En yaygın soru kalıpları şunlardır:
A) What do you prefer?
“Ne tercih edersin?” veya “Hangisini tercih edersin?” anlamına gelir. Konuşmada seçenekler daha önce belirtilmişse bu soru oldukça doğal bir kullanım sunar.
Örnek:
“What do you prefer, tea or coffee?”
(Çayı mı, kahveyi mi tercih edersin?)
Bu sorunun yanıtı şöyle olabilir:
“I prefer tea.”
(Çayı tercih ederim.)
B) Would you prefer ...?
“... tercih eder miydin?” veya bağlama göre “... ister miydin?” anlamına gelir. Özellikle birine seçenek sunarken daha nazik bir ifade oluşturur.
Örnek:
“Would you prefer to work from home or from the office?”
(Evden çalışmayı mı, yoksa ofisten çalışmayı mı tercih edersin?)
Bu soru, kişinin çalışma ortamıyla ilgili tercihini öğrenmeye yöneliktir. Ancak uzaktan çalışma olanağı olmayan bir çalışanın tercihi ile bu seçeneğe sahip bir çalışanın tercihi aynı koşullarda oluşmayabilir.
C) Do you prefer A or B?
İki seçenek arasında karşılaştırma yapmak için kullanılır.
Örnek:
“Do you prefer studying alone or studying with friends?”
(Tek başına ders çalışmayı mı, arkadaşlarınla çalışmayı mı tercih edersin?)
D) Which would you prefer?
“Hangisini tercih ederdin?” anlamına gelir. Birkaç seçenek sunulduğunda kullanışlıdır.
Örnek:
“Which would you prefer, a higher salary or more flexible working hours?”
(Daha yüksek bir maaşı mı, yoksa daha esnek çalışma saatlerini mi tercih ederdin?)
Bu örnek, kişisel tercihlerle toplumsal ve ekonomik koşullar arasındaki ilişkiyi tartışmak için de uygundur.
E) Would you prefer A to B?
Bir seçeneği diğerine tercih edip etmediğimizi sormak için kullanılır.
Örnek:
“Would you prefer public transportation to driving a car?”
(Araba kullanmak yerine toplu taşımayı mı tercih ederdin?)
Burada dikkat edilmesi gereken nokta, “prefer A to B” yapısında iki seçenek karşılaştırılırken “to” kullanılmasıdır. “Prefer” fiilinden sonra bir eylem gelecekse “-ing” biçimi de kullanılabilir:
“Do you prefer walking to driving?”
(Araba kullanmaya kıyasla yürümeyi mi tercih edersin?)
Bu kalıplar günlük konuşmalarda olduğu kadar iş görüşmelerinde, eğitim ortamlarında ve sosyal araştırmalarda da kullanılabilir.
3. Kişisel Tercihler Gerçekten Ne Kadar Kişiseldir?
“Do you prefer working or staying at home?” sorusunu ele alalım. İlk bakışta oldukça sıradan bir sorudur. Ancak yanıtın arkasında ekonomik zorunluluklar, aile sorumlulukları, eğitim olanakları ve toplumsal beklentiler bulunabilir.
Örneğin, evden çalışmayı tercih ettiğini söyleyen bir kişi daha verimli olduğu için böyle düşünüyor olabilir. Başka biri ise çocuk veya yaşlı bakımından sorumlu olduğu için evden çalışmak zorunda kalabilir. Bir diğer kişi de yaşadığı yerde uygun iş olanakları bulunmadığından uzaktan çalışmayı tercih ediyor olabilir.
Bu üç kişinin verdiği yanıt aynı olsa da tercihlerinin arkasındaki koşullar farklıdır.
Pierre Bourdieu'nün toplumsal sınıflar ve kültürel sermaye üzerine çalışmaları, insanların beğenilerinin ve yaşam tarzlarının toplumsal konumlarından bağımsız olmadığını anlamak açısından önemlidir. Eğitim düzeyi, aileden edinilen alışkanlıklar, ekonomik kaynaklar ve toplumsal çevre, hangi seçenekleri tanıdığımızı ve hangilerini kendimize yakın gördüğümüzü etkileyebilir.
Örneğin, “Would you prefer studying abroad or staying in your country?” sorusuna verilen yanıtları düşünelim. Yurt dışında eğitim görmek isteyen bir öğrenci, maddi olanakları ve burs seçenekleri nedeniyle bunu gerçekleştirebilir. Başka bir öğrenci aynı isteğe sahip olsa bile ailesine bakmak zorunda olduğu veya seyahat masraflarını karşılayamadığı için ülkesinde kalabilir.
Bu durumda birinin yurt dışında okumayı seçmesi, diğerinin ise kalmayı seçmesi yalnızca kişisel arzularıyla açıklanamaz. Fırsatların eşitsiz dağılımı da değerlendirilmelidir.
Forumda tartışmaya açılabilecek önemli soru şudur: Bir insanın seçme özgürlüğü, sahip olduğu seçeneklerin sayısıyla mı, yoksa bu seçenekleri gerçekten gerçekleştirebilme gücüyle mi ölçülmelidir?
4. Toplumsal Cinsiyet: Kadınların ve Erkeklerin Tercihleri Nasıl Etkileniyor?
Toplumsal cinsiyet, insanların hangi davranışlarının uygun, kabul edilebilir veya beklenen olarak görüldüğünü belirleyen toplumsal normlarla ilişkilidir. Bu normlar çocukluk döneminden itibaren aile, okul, medya, iş yaşamı ve sosyal çevre aracılığıyla öğrenilebilir.
Örneğin, kız çocuklarının daha sakin, uyumlu ve bakım odaklı davranmaları; erkek çocuklarının ise daha rekabetçi, bağımsız ve cesur olmaları gerektiği yönündeki beklentiler, zamanla bireylerin kendilerini ifade etme biçimlerini etkileyebilir. Ancak bu beklentiler evrensel değildir ve bütün kadınların ya da erkeklerin aynı deneyimleri yaşadığı anlamına gelmez.
Bu durumu İngilizce bir soruyla ele alabiliriz:
“Do you prefer a career or a family-oriented lifestyle?”
(Kariyer odaklı bir yaşamı mı, yoksa aile merkezli bir yaşam tarzını mı tercih edersin?)
Bu soru, iki seçeneğin birbirine zıt olduğu varsayımını taşıyabilir. Oysa birçok insan hem kariyerini sürdürmek hem de ailesine zaman ayırmak isteyebilir. Asıl sorun bazen kişinin ne istediği değil, bu iki isteği bir arada gerçekleştirebilmesini sağlayacak toplumsal koşulların bulunup bulunmadığıdır.
Arlie Russell Hochschild'in duygusal emek ve aile içindeki iş bölümü üzerine çalışmaları, ücretli çalışma ile ev içindeki sorumlulukların birbirinden bağımsız düşünülemeyeceğini gösteren önemli bir araştırma çerçevesi sunar. Kadınlar ücretli bir işte çalışsalar bile çocuk bakımı, ev işleri ve aile üyelerinin ihtiyaçlarını takip etme gibi sorumlulukları orantısız biçimde üstlenebilmektedir. Bu durum her ailede aynı şekilde görülmese de toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin önemli boyutlarından biridir.
Bir kadın, “I prefer working part-time” (Yarı zamanlı çalışmayı tercih ederim) dediğinde, bunun arkasında gerçekten kişisel bir yaşam tercihi bulunabilir. Ancak bu tercih, uygun fiyatlı çocuk bakım hizmetlerinin bulunmaması veya iş yerinin esnek çalışma olanağı sunmaması nedeniyle şekillenmiş de olabilir.
Burada önemli olan, kadınların kendi kararlarını veremediğini iddia etmek değildir. Tam tersine, kadınların kararlarına saygı duyarken bu kararların hangi koşullarda alındığını da anlayabilmektir.
1. Günlük Bir İngilizce Kalıbının Ötesinde: Tercihlerimizi Nasıl İfade Ediyoruz?
İngilizce öğrenirken hepimizin karşısına çıkan bazı kelimeler vardır. İlk bakışta oldukça basit görünürler, ancak günlük hayatta kendimizi ifade etme biçimimizi düşündüğümüzde çok daha derin anlamlar kazanırlar. “Prefer” kelimesi de bunlardan biridir. Bir kahveyi çaya, evde vakit geçirmeyi dışarı çıkmaya veya bir çalışma yöntemini başka bir yönteme tercih ettiğimizi söylerken bu kelimeyi kullanırız. Peki, gerçekten bütün tercihlerimiz yalnızca kişisel zevklerimizden mi kaynaklanır? Yoksa içinde büyüdüğümüz toplum, ekonomik koşullarımız, cinsiyetimiz ve karşılaştığımız ayrımcılıklar da neyi tercih ettiğimizi belirler mi?
Bu sorular, İngilizce dil bilgisinin ötesine geçerek sosyal eşitsizlikleri anlamamıza yardımcı olabilir. Çünkü bir kişiye “Hangisini tercih edersin?” diye sorduğumuzda, onun yalnızca beğenilerini değil, bazen sahip olduğu fırsatları, sınırlılıkları ve toplumsal beklentileri de anlamaya çalışırız.
İngilizcede “prefer” kelimesi, iki veya daha fazla seçenek arasında tercih belirtmek için kullanılır. Soru cümlelerinde ise kişinin hangi seçeneği daha çok istediğini öğrenmek için farklı yapılar kullanılabilir. Ancak bu soruları nasıl sorduğumuz, kime yönelttiğimiz ve verilen yanıtları nasıl yorumladığımız da önemlidir. Bir kişinin tercihini öğrenmek ile onun tercihlerini toplumsal koşullardan bağımsızmış gibi değerlendirmek aynı şey değildir.
2. Prefer ile Nasıl Soru Sorulur? Temel Dil Bilgisi
“Prefer” fiili, İngilizcede tercihleri ifade etmek için kullanılır. Soru cümlelerinde genellikle yardımcı fiil “do” veya üçüncü tekil şahısta “does” kullanılır. Geçmiş zamanda ise “did” ile soru oluşturulur.
En yaygın soru kalıpları şunlardır:
A) What do you prefer?
“Ne tercih edersin?” veya “Hangisini tercih edersin?” anlamına gelir. Konuşmada seçenekler daha önce belirtilmişse bu soru oldukça doğal bir kullanım sunar.
Örnek:
“What do you prefer, tea or coffee?”
(Çayı mı, kahveyi mi tercih edersin?)
Bu sorunun yanıtı şöyle olabilir:
“I prefer tea.”
(Çayı tercih ederim.)
B) Would you prefer ...?
“... tercih eder miydin?” veya bağlama göre “... ister miydin?” anlamına gelir. Özellikle birine seçenek sunarken daha nazik bir ifade oluşturur.
Örnek:
“Would you prefer to work from home or from the office?”
(Evden çalışmayı mı, yoksa ofisten çalışmayı mı tercih edersin?)
Bu soru, kişinin çalışma ortamıyla ilgili tercihini öğrenmeye yöneliktir. Ancak uzaktan çalışma olanağı olmayan bir çalışanın tercihi ile bu seçeneğe sahip bir çalışanın tercihi aynı koşullarda oluşmayabilir.
C) Do you prefer A or B?
İki seçenek arasında karşılaştırma yapmak için kullanılır.
Örnek:
“Do you prefer studying alone or studying with friends?”
(Tek başına ders çalışmayı mı, arkadaşlarınla çalışmayı mı tercih edersin?)
D) Which would you prefer?
“Hangisini tercih ederdin?” anlamına gelir. Birkaç seçenek sunulduğunda kullanışlıdır.
Örnek:
“Which would you prefer, a higher salary or more flexible working hours?”
(Daha yüksek bir maaşı mı, yoksa daha esnek çalışma saatlerini mi tercih ederdin?)
Bu örnek, kişisel tercihlerle toplumsal ve ekonomik koşullar arasındaki ilişkiyi tartışmak için de uygundur.
E) Would you prefer A to B?
Bir seçeneği diğerine tercih edip etmediğimizi sormak için kullanılır.
Örnek:
“Would you prefer public transportation to driving a car?”
(Araba kullanmak yerine toplu taşımayı mı tercih ederdin?)
Burada dikkat edilmesi gereken nokta, “prefer A to B” yapısında iki seçenek karşılaştırılırken “to” kullanılmasıdır. “Prefer” fiilinden sonra bir eylem gelecekse “-ing” biçimi de kullanılabilir:
“Do you prefer walking to driving?”
(Araba kullanmaya kıyasla yürümeyi mi tercih edersin?)
Bu kalıplar günlük konuşmalarda olduğu kadar iş görüşmelerinde, eğitim ortamlarında ve sosyal araştırmalarda da kullanılabilir.
3. Kişisel Tercihler Gerçekten Ne Kadar Kişiseldir?
“Do you prefer working or staying at home?” sorusunu ele alalım. İlk bakışta oldukça sıradan bir sorudur. Ancak yanıtın arkasında ekonomik zorunluluklar, aile sorumlulukları, eğitim olanakları ve toplumsal beklentiler bulunabilir.
Örneğin, evden çalışmayı tercih ettiğini söyleyen bir kişi daha verimli olduğu için böyle düşünüyor olabilir. Başka biri ise çocuk veya yaşlı bakımından sorumlu olduğu için evden çalışmak zorunda kalabilir. Bir diğer kişi de yaşadığı yerde uygun iş olanakları bulunmadığından uzaktan çalışmayı tercih ediyor olabilir.
Bu üç kişinin verdiği yanıt aynı olsa da tercihlerinin arkasındaki koşullar farklıdır.
Pierre Bourdieu'nün toplumsal sınıflar ve kültürel sermaye üzerine çalışmaları, insanların beğenilerinin ve yaşam tarzlarının toplumsal konumlarından bağımsız olmadığını anlamak açısından önemlidir. Eğitim düzeyi, aileden edinilen alışkanlıklar, ekonomik kaynaklar ve toplumsal çevre, hangi seçenekleri tanıdığımızı ve hangilerini kendimize yakın gördüğümüzü etkileyebilir.
Örneğin, “Would you prefer studying abroad or staying in your country?” sorusuna verilen yanıtları düşünelim. Yurt dışında eğitim görmek isteyen bir öğrenci, maddi olanakları ve burs seçenekleri nedeniyle bunu gerçekleştirebilir. Başka bir öğrenci aynı isteğe sahip olsa bile ailesine bakmak zorunda olduğu veya seyahat masraflarını karşılayamadığı için ülkesinde kalabilir.
Bu durumda birinin yurt dışında okumayı seçmesi, diğerinin ise kalmayı seçmesi yalnızca kişisel arzularıyla açıklanamaz. Fırsatların eşitsiz dağılımı da değerlendirilmelidir.
Forumda tartışmaya açılabilecek önemli soru şudur: Bir insanın seçme özgürlüğü, sahip olduğu seçeneklerin sayısıyla mı, yoksa bu seçenekleri gerçekten gerçekleştirebilme gücüyle mi ölçülmelidir?
4. Toplumsal Cinsiyet: Kadınların ve Erkeklerin Tercihleri Nasıl Etkileniyor?
Toplumsal cinsiyet, insanların hangi davranışlarının uygun, kabul edilebilir veya beklenen olarak görüldüğünü belirleyen toplumsal normlarla ilişkilidir. Bu normlar çocukluk döneminden itibaren aile, okul, medya, iş yaşamı ve sosyal çevre aracılığıyla öğrenilebilir.
Örneğin, kız çocuklarının daha sakin, uyumlu ve bakım odaklı davranmaları; erkek çocuklarının ise daha rekabetçi, bağımsız ve cesur olmaları gerektiği yönündeki beklentiler, zamanla bireylerin kendilerini ifade etme biçimlerini etkileyebilir. Ancak bu beklentiler evrensel değildir ve bütün kadınların ya da erkeklerin aynı deneyimleri yaşadığı anlamına gelmez.
Bu durumu İngilizce bir soruyla ele alabiliriz:
“Do you prefer a career or a family-oriented lifestyle?”
(Kariyer odaklı bir yaşamı mı, yoksa aile merkezli bir yaşam tarzını mı tercih edersin?)
Bu soru, iki seçeneğin birbirine zıt olduğu varsayımını taşıyabilir. Oysa birçok insan hem kariyerini sürdürmek hem de ailesine zaman ayırmak isteyebilir. Asıl sorun bazen kişinin ne istediği değil, bu iki isteği bir arada gerçekleştirebilmesini sağlayacak toplumsal koşulların bulunup bulunmadığıdır.
Arlie Russell Hochschild'in duygusal emek ve aile içindeki iş bölümü üzerine çalışmaları, ücretli çalışma ile ev içindeki sorumlulukların birbirinden bağımsız düşünülemeyeceğini gösteren önemli bir araştırma çerçevesi sunar. Kadınlar ücretli bir işte çalışsalar bile çocuk bakımı, ev işleri ve aile üyelerinin ihtiyaçlarını takip etme gibi sorumlulukları orantısız biçimde üstlenebilmektedir. Bu durum her ailede aynı şekilde görülmese de toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin önemli boyutlarından biridir.
Bir kadın, “I prefer working part-time” (Yarı zamanlı çalışmayı tercih ederim) dediğinde, bunun arkasında gerçekten kişisel bir yaşam tercihi bulunabilir. Ancak bu tercih, uygun fiyatlı çocuk bakım hizmetlerinin bulunmaması veya iş yerinin esnek çalışma olanağı sunmaması nedeniyle şekillenmiş de olabilir.
Burada önemli olan, kadınların kendi kararlarını veremediğini iddia etmek değildir. Tam tersine, kadınların kararlarına saygı duyarken bu kararların hangi koşullarda alındığını da anlayabilmektir.