Baris
New member
Murat:
“Bu Matricaria chamomilla olabilir.”
Elif:
“Peki kesin mi?”
Murat:
“Sanırım.”
Elif:
“Fotoğrafını botanik grubuna gönderelim.”
İşte strateji burada ilişki kurmayla birleşiyor.
Bir başka örnekte Ayşe, bahçedeki papatyaları çoğaltmanın yollarını araştırabilirken Mehmet büyükannesinin neden her bahar aynı noktada papatya toplamayı sevdiğini sorabilir.
Mesele kadınların ve erkeklerin tek tip düşünmesi değil; insanların aynı nesneye farklı sorularla yaklaşabilmesidir.
Birisi “Bu nedir?” diye sorar.
Bir başkası “Buna nasıl bakılır?” der.
Bir diğeri “Bana neden çocukluğumu hatırlatıyor?” diye düşünür.
Bir başkası da “Bunu çaya atabilir miyiz?” diye sorar.
Ve dürüst olalım, son soru genellikle forumun en hızlı cevaplanan sorusudur.
Papatya Çayı Meselesi: Her Papatya İçilir mi?
Burada biraz frene basmak gerekiyor.
Papatya denildiğinde akla hemen çay geliyor. Ancak doğada görülen herhangi bir papatyayı toplayıp çay yapmak doğru bir yaklaşım değildir. Çünkü “papatya” günlük kullanımda birden fazla bitkiyi ifade edebilir ve doğru tür teşhisi önemlidir.
Matricaria chamomilla'nın gıda ve geleneksel kullanım geçmişi bulunuyor; Kew bu türün gıda ve tıbbi kullanımının yanı sıra çeşitli sosyal kullanımlara sahip olduğunu belirtiyor.
Ancak buradan “Doğada gördüğüm bütün papatyaları toplayıp içebilirim.” sonucu çıkarılmamalıdır.
Özellikle bitkinin doğru teşhisinden emin değilseniz, yol kenarından, ilaçlama ihtimali olan tarım alanlarından veya kirlenmiş bölgelerden bitki toplamak yerine güvenilir ve izlenebilir ürünleri tercih etmek daha mantıklıdır.
Çünkü doğa yürüyüşünde romantik başlayan hikâyenin “Bu yaprak neden bu kadar acı?” bölümüne geçmek hiç de gerekli değil.
Papatyanın Ortası Neden Bu Kadar İlginç?
Papatyanın en sevdiğim taraflarından biri, uzaktan bakıldığında çok basit görünmesine rağmen yakından incelendiğinde karmaşık bir yapı göstermesidir.
Beyaz yapraklar bize çiçeğin tamamıymış gibi görünür. Oysa papatyagiller familyasının tipik çiçek başı yapısında çok sayıda küçük çiçek bir araya gelir.
Bu, günlük hayatta da düşündürücü bir benzetme sunuyor.
Bir insanı uzaktan gördüğümüzde tek bir görüntü algılarız. Yakından tanıdığımızda ise onun alışkanlıklarını, korkularını, mizah anlayışını, geçmişini ve hayallerini öğreniriz.
Papatya da biraz böyle.
Uzaktan: “Beyaz bir çiçek.”
Yakından: “Bir dakika, burada botanik açıdan epey fazla şey oluyormuş.”
Papatyanın Adı Neden Bazen Karıştırılıyor?
Bilimsel isimlerin zaman içinde değişmesi, bitki adlarının karışmasının başlıca nedenlerinden biridir.
Matricaria chamomilla bunun güzel örneklerinden biri. Kew, Matricaria recutita adını bu türün eş anlamlısı olarak listeliyor. Aynı şekilde Chamaemelum chamomilla adı da Matricaria chamomilla ile eş anlamlı kabul ediliyor.
Bu yüzden internette farklı kaynaklarda farklı Latince adlar görmek her zaman bilgi kirliliği olduğu anlamına gelmez. Bazen bunun arkasında botanik sınıflandırmanın tarihsel gelişimi vardır.
Ancak güvenilir bir kaynak kullanmak burada önem kazanıyor.
Bir forum mesajında “Benim dedem buna şu adı verirdi.” bilgisi kültürel açıdan değerli olabilir.
Ama “Bu türün kabul edilen bilimsel adı nedir?” sorusunun cevabında güncel botanik kaynaklara bakmak gerekir.
Kısacası:
Halk arasındaki isim başka, bilimsel isim başka; yerel isim ise bambaşka olabilir.
Ve üçü de aynı bitkiyi işaret edebilir.
Papatyayı Görünce Neden Hemen “Masumiyet” Diyoruz?
Papatyanın kültürel dünyadaki imajı da en az botanik kimliği kadar ilginç.
Beyaz yaprakları ve sarı merkezi nedeniyle papatya çoğu insanda sadelik, doğallık ve kır hayatı çağrışımı oluşturuyor. Bir papatya demeti, gösterişli bir buket kadar “resmî” görünmeyebilir. Daha samimi, daha gündelik ve daha tanıdık bir havası vardır.
Belki de bu nedenle papatya, insanların çiçeklerle kurduğu ilişkide özel bir yerde duruyor.
Gül “etkileyici” olabilir.
Orkide “zarif” bulunabilir.
Lale “karakterli” görünebilir.
Papatya ise sanki “Ben zaten buradaydım.” der.
Ve belki tam da bu yüzden seviliyor.
Forum Sorusu: Siz Papatyayı Tanıyabiliyor musunuz?
Burada merak ettiğim şey şu:
Bir tarlada yürürken gördüğünüz beyaz çiçeğin papatya olduğunu düşündüğünüzde, bunu gerçekten hangi özelliğine dayanarak söylüyorsunuz?
Rengine mi?
Şekline mi?
Kokusuna mı?
Yoksa çocukluğunuzdan beri “Beyaz yaprak + sarı orta = papatya” şeklinde çalışan küçük bir zihinsel algoritmanız mı var?
Benimki uzun yıllar kesinlikle üçüncü seçenekti.
Botanik ise bize biraz daha dikkatli bakmayı öğretiyor.
Bir bitkinin adını bilmek yalnızca kelime ezberlemek değildir. Türleri birbirinden ayırmayı, güvenilir kaynak kullanmayı ve “Ben bunu gerçekten biliyor muyum?” sorusunu sormayı gerektirir.
Bu açıdan papatya oldukça güzel bir başlangıç noktası.
Kısacası Papatyanın Adı Ne?
Günlük dilde “papatya” dediğimiz bitkiler birden fazla türü kapsayabilir. Eğer söz konusu olan yaygın tıbbi/gerçek papatya ise bilimsel adı Matricaria chamomilla L. olarak kabul edilmektedir. Tür, Asteraceae familyasına bağlıdır ve Türkiye de doğal yayılış alanı içerisinde yer alır.
Eski kaynaklarda veya farklı bitki kaynaklarında Matricaria recutita ve bazı başka bilimsel adlarla karşılaşılması mümkündür; bunların bir bölümü güncel sınıflandırmada Matricaria chamomilla'nın eş anlamlıları olarak kabul edilmektedir.
Ama bence papatyanın asıl eğlenceli tarafı burada başlıyor.
Çünkü basit görünen bir çiçek bize aslında üç farklı şeyi aynı anda hatırlatıyor:
Bir bitkinin halk arasındaki adı, bilimsel adıyla aynı olmak zorunda değil.
Bir görüntü, kesin tür teşhisi için her zaman yeterli değil.
Ve aynı çiçeğe bakan iki insan, biri çözüm ararken diğeri anı bulabilir.
Belki de papatyayı ilginç yapan şey yalnızca beyaz yaprakları değildir.
Onu ilginç yapan, küçücük bir çiçeğin bile “Benim adımı gerçekten biliyor musun?” diye insana meydan okuyabilmesidir.
Sonuçta papatya sadece bir çiçek değil; botanik merakın kapısını açan küçük, beyaz ve sarı bir soru işareti gibi.
Üstelik oldukça güzel kokan bir soru işareti.
Erkek ve kadın örneklerini çeşitlendirKaynak atıflarını metne geri ekle
Erkek ve kadın örneklerini çeşitlendir
Kaynak atıflarını metne geri ekle
Tekrarlanan bölümleri sıkılaştır
“Bu Matricaria chamomilla olabilir.”
Elif:
“Peki kesin mi?”
Murat:
“Sanırım.”
Elif:
“Fotoğrafını botanik grubuna gönderelim.”
İşte strateji burada ilişki kurmayla birleşiyor.
Bir başka örnekte Ayşe, bahçedeki papatyaları çoğaltmanın yollarını araştırabilirken Mehmet büyükannesinin neden her bahar aynı noktada papatya toplamayı sevdiğini sorabilir.
Mesele kadınların ve erkeklerin tek tip düşünmesi değil; insanların aynı nesneye farklı sorularla yaklaşabilmesidir.
Birisi “Bu nedir?” diye sorar.
Bir başkası “Buna nasıl bakılır?” der.
Bir diğeri “Bana neden çocukluğumu hatırlatıyor?” diye düşünür.
Bir başkası da “Bunu çaya atabilir miyiz?” diye sorar.
Ve dürüst olalım, son soru genellikle forumun en hızlı cevaplanan sorusudur.
Papatya Çayı Meselesi: Her Papatya İçilir mi?
Burada biraz frene basmak gerekiyor.
Papatya denildiğinde akla hemen çay geliyor. Ancak doğada görülen herhangi bir papatyayı toplayıp çay yapmak doğru bir yaklaşım değildir. Çünkü “papatya” günlük kullanımda birden fazla bitkiyi ifade edebilir ve doğru tür teşhisi önemlidir.
Matricaria chamomilla'nın gıda ve geleneksel kullanım geçmişi bulunuyor; Kew bu türün gıda ve tıbbi kullanımının yanı sıra çeşitli sosyal kullanımlara sahip olduğunu belirtiyor.
Ancak buradan “Doğada gördüğüm bütün papatyaları toplayıp içebilirim.” sonucu çıkarılmamalıdır.
Özellikle bitkinin doğru teşhisinden emin değilseniz, yol kenarından, ilaçlama ihtimali olan tarım alanlarından veya kirlenmiş bölgelerden bitki toplamak yerine güvenilir ve izlenebilir ürünleri tercih etmek daha mantıklıdır.
Çünkü doğa yürüyüşünde romantik başlayan hikâyenin “Bu yaprak neden bu kadar acı?” bölümüne geçmek hiç de gerekli değil.
Papatyanın Ortası Neden Bu Kadar İlginç?
Papatyanın en sevdiğim taraflarından biri, uzaktan bakıldığında çok basit görünmesine rağmen yakından incelendiğinde karmaşık bir yapı göstermesidir.
Beyaz yapraklar bize çiçeğin tamamıymış gibi görünür. Oysa papatyagiller familyasının tipik çiçek başı yapısında çok sayıda küçük çiçek bir araya gelir.
Bu, günlük hayatta da düşündürücü bir benzetme sunuyor.
Bir insanı uzaktan gördüğümüzde tek bir görüntü algılarız. Yakından tanıdığımızda ise onun alışkanlıklarını, korkularını, mizah anlayışını, geçmişini ve hayallerini öğreniriz.
Papatya da biraz böyle.
Uzaktan: “Beyaz bir çiçek.”
Yakından: “Bir dakika, burada botanik açıdan epey fazla şey oluyormuş.”
Papatyanın Adı Neden Bazen Karıştırılıyor?
Bilimsel isimlerin zaman içinde değişmesi, bitki adlarının karışmasının başlıca nedenlerinden biridir.
Matricaria chamomilla bunun güzel örneklerinden biri. Kew, Matricaria recutita adını bu türün eş anlamlısı olarak listeliyor. Aynı şekilde Chamaemelum chamomilla adı da Matricaria chamomilla ile eş anlamlı kabul ediliyor.
Bu yüzden internette farklı kaynaklarda farklı Latince adlar görmek her zaman bilgi kirliliği olduğu anlamına gelmez. Bazen bunun arkasında botanik sınıflandırmanın tarihsel gelişimi vardır.
Ancak güvenilir bir kaynak kullanmak burada önem kazanıyor.
Bir forum mesajında “Benim dedem buna şu adı verirdi.” bilgisi kültürel açıdan değerli olabilir.
Ama “Bu türün kabul edilen bilimsel adı nedir?” sorusunun cevabında güncel botanik kaynaklara bakmak gerekir.
Kısacası:
Halk arasındaki isim başka, bilimsel isim başka; yerel isim ise bambaşka olabilir.
Ve üçü de aynı bitkiyi işaret edebilir.
Papatyayı Görünce Neden Hemen “Masumiyet” Diyoruz?
Papatyanın kültürel dünyadaki imajı da en az botanik kimliği kadar ilginç.
Beyaz yaprakları ve sarı merkezi nedeniyle papatya çoğu insanda sadelik, doğallık ve kır hayatı çağrışımı oluşturuyor. Bir papatya demeti, gösterişli bir buket kadar “resmî” görünmeyebilir. Daha samimi, daha gündelik ve daha tanıdık bir havası vardır.
Belki de bu nedenle papatya, insanların çiçeklerle kurduğu ilişkide özel bir yerde duruyor.
Gül “etkileyici” olabilir.
Orkide “zarif” bulunabilir.
Lale “karakterli” görünebilir.
Papatya ise sanki “Ben zaten buradaydım.” der.
Ve belki tam da bu yüzden seviliyor.
Forum Sorusu: Siz Papatyayı Tanıyabiliyor musunuz?
Burada merak ettiğim şey şu:
Bir tarlada yürürken gördüğünüz beyaz çiçeğin papatya olduğunu düşündüğünüzde, bunu gerçekten hangi özelliğine dayanarak söylüyorsunuz?
Rengine mi?
Şekline mi?
Kokusuna mı?
Yoksa çocukluğunuzdan beri “Beyaz yaprak + sarı orta = papatya” şeklinde çalışan küçük bir zihinsel algoritmanız mı var?
Benimki uzun yıllar kesinlikle üçüncü seçenekti.
Botanik ise bize biraz daha dikkatli bakmayı öğretiyor.
Bir bitkinin adını bilmek yalnızca kelime ezberlemek değildir. Türleri birbirinden ayırmayı, güvenilir kaynak kullanmayı ve “Ben bunu gerçekten biliyor muyum?” sorusunu sormayı gerektirir.
Bu açıdan papatya oldukça güzel bir başlangıç noktası.
Kısacası Papatyanın Adı Ne?
Günlük dilde “papatya” dediğimiz bitkiler birden fazla türü kapsayabilir. Eğer söz konusu olan yaygın tıbbi/gerçek papatya ise bilimsel adı Matricaria chamomilla L. olarak kabul edilmektedir. Tür, Asteraceae familyasına bağlıdır ve Türkiye de doğal yayılış alanı içerisinde yer alır.
Eski kaynaklarda veya farklı bitki kaynaklarında Matricaria recutita ve bazı başka bilimsel adlarla karşılaşılması mümkündür; bunların bir bölümü güncel sınıflandırmada Matricaria chamomilla'nın eş anlamlıları olarak kabul edilmektedir.
Ama bence papatyanın asıl eğlenceli tarafı burada başlıyor.
Çünkü basit görünen bir çiçek bize aslında üç farklı şeyi aynı anda hatırlatıyor:
Bir bitkinin halk arasındaki adı, bilimsel adıyla aynı olmak zorunda değil.
Bir görüntü, kesin tür teşhisi için her zaman yeterli değil.
Ve aynı çiçeğe bakan iki insan, biri çözüm ararken diğeri anı bulabilir.
Belki de papatyayı ilginç yapan şey yalnızca beyaz yaprakları değildir.
Onu ilginç yapan, küçücük bir çiçeğin bile “Benim adımı gerçekten biliyor musun?” diye insana meydan okuyabilmesidir.
Sonuçta papatya sadece bir çiçek değil; botanik merakın kapısını açan küçük, beyaz ve sarı bir soru işareti gibi.
Üstelik oldukça güzel kokan bir soru işareti.
Erkek ve kadın örneklerini çeşitlendirKaynak atıflarını metne geri ekle
Erkek ve kadın örneklerini çeşitlendir
Kaynak atıflarını metne geri ekle
Tekrarlanan bölümleri sıkılaştır